فولاد ضدزنگ (استنلس استیل)

  گروه وسيع و گسترده اي از آلياژهاي ويژه اي که بيشتر براي مقاومت در برابر خوردگي توسعه يافته اند را فولادهاي زنگ نزن نامند. از جمله ويژگي هاي ممتاز براي اين دسته از آلياژها شکل پذيري عالي، چقرمگي زياد در دماي اتاق و دماي پايين و مقاومت خوب در برابر پوسته شدن، اکسايش و خزش در دماي بالا ميباشد که خواص خود را نيز تا دماهاي بالا حفظ ميکنند.فولادهاي ضد زنگ جزء دسته فولادهاي آلياژي حاوي مقادير قابل توجهي کرم ميباشند.حداقل عنصر کرم متعارف در اين دسته از فولادها 11% ميباشد و براي اينکه آلياژهاي آهني خاصيت زنگ نزن داشته باشند ميزان کرم در آنها نبايد کمتر از اين مقدار باشد.

عنصر کرم موجب ميگردد فولاد خاصيت ضد زنگ داشته باشد بدين معنا که مقاومت به خوردگي در آن بهبود يابد. بنابراين کرم عنصر آلياژي بهبود دهنده مقاومت به خوردگي فولادهاي زنگ نزن است که اين بهبود مقاومت در برابر خوردگي به لحاظ تشکيل لايه محافظ از اکسيد کرم روي سطح فولاد ضد زنگ ميباشد. اين لايه نازک سرتاسري تحت شرايط مساعد فولاد را در برابر مواد و محيط هاي خورنده محافظت مينمايد. علاوه بر کرم، عناصر شيميايي ديگري نيز در ترکيب فولادهاي ضد زنگ بکار ميروند که از آن جمله ميتوان به مولييدن و نيکل اشاره نمود. نيکل عمدتا موجبات انعطاف پذيري و فرم پذيري را در فولاد ضد زنگ باعث می‌گردد.

فولاد ضد زنگ به گروهی از آلیاژها با پایه آهنی گفته می‌شود که حاوی حداقل 11 درصد کروم (Cr) می‌باشد. کروم عنصری اساسی است که با تشکیل یک فیلم اکسید کروم در سطح فولاد آن را ضد زنگ می‌سازد.

هنگامی که فولاد ضد زنگ بریده یا خراش داده می‌شود، کروم موجود در سطح سریعاً اکسید می‌شود و فیلم اکسید ناحیه صدمه دیده را ترمیم می‌کند. به دلیل همین خاصیت خود ترمیمی (خودشفایی/ Self healing) است که فولاد را بدون زنگ (Stainless) می‌نامند.

دسته بندی انواع استلنس استیل :

استیل ها را می توان بر اساس فازهای پایدار و یا نیمه پایداری که در هر گروه از استیل ها عمومیت دارد، به سه دسته کلی آستنیتی ، فریتی و مارتنزیتی تقسیم بندی کرد.

 

فولاد ضدزنگ استنلس استیل Austenitic

آلیاژهای آستنیتی کروم و نیکل هستند که در آنها ساختار آستنیتی با افزودن نیکل حاصل شده است. که استیل های سری 300 و 200 آستینی هستند.

فولاد ضدزنگ استنلس استیل Ferritic

استیل مارتنزیتی اساسا دارای کرم می باشند. از این نوع استیل ها معمولاً در ساخت انواع کارد و چنگال  نیز استفاده می شود.

فولاد ضدزنگ استنلس استیل Martensitic

گروه استیل فریتی از انواع ساده، ارزان و متداول ۴۰۵  تا انواعی با مقدار کروم بالاتر نظیر ۴۴۶ را شامل می شود.

تقسیم بندی کلی استیل های آستنیتی

آستنیتی های معمولی نظیر:

  • استیل 305
  • استیل 301
  • استیل 310
  • استیل 308
  • استیل 317
  • استیل 316

آستنیتی های با ترکیب پایدار نظیر:

  • استیل 321
  • استیل 341
  • استیل 348

استیل های کم کربن نظیر:

  • استیل 304L
  • استیل 310L
  • استیل 317L

استیل های پر ازت نظیر:

  • استیل 316N
  • استیل 304N
  • استیل 202
  • استیل 201

آستنیتی های پرآلیاژ نظیر:

  • استیل 317LX
  • استیل 317LM