آلیاژ مونل

فلز مونل یا آلیاژ مونل یا ورق آلیاژ مونل خانواده ای از آلیاژ های نیکل می باشند که مشخصه اصلی مونل Monel در درجه اول وجود عنصر نیکل (بالاتر از ۶۶%) و نیز عنصر مس می باشد.

همچنین فلز مونل شامل مقادیر کمی آهن منگنز کربن و سیلیس می باشد. با توجه به مقاومت بسیار بالای مونل به خردگی و نیز خواص مکانیکی بسیار بالای آن از عنصر و آلیاژ مونل در صنایع دریایی بسیار استفاده می شود ضمنا آلیاژ مونل می تواند در ساخت ماشین آلات ماشین کاری سرد و گرم و نیز قطعات جوشکاری استفاده شود. باتوجه به شرایط عملیاتی سخت ساخت آلیاژ مونل و نیز عناصر گران قیمت موجود در آن همچون نیکل قیمت قطعات و مواد صنعتی مونل مثل میلگرد مونل لوله مونل اتصالات مونل فلنج مونل کب مونل و غیره بسیار بالاتر از فلزاتی مثل مس آلومینیوم فولاد و غیره می باشد. شرکت ستکو تامین کننده فلز مونل با گریدهای مختلفی می باشد که عبارتند از:

۱– مونل ۴۰۰ ( MONEL 400 )

۲– مونل ۴۰۱ ( MONEL 401 )

۳– مونل ۴۰۴ ( MONEL 404 )

4– فلز مونل ۴۰۵ ( MONEL R 405 )

5– آلیاژ مونل ۵۰۰ ( MONEL K 500 )

مونل K500، سوپرآلیاژ با ترکیب نیکل و مس است که با اضافه شدن تیتانیوم به آن به عنوان عنصر ته نشینی، خواص مکانیکی آن پس از پیر سختی تا حد قابل ملاحظه ای افزایش می یابد. در حقیقت مونل K500 نوع توسعه یافته مونل 400 است که پس از عملیات حرارتی تنش تسلیم آن تا 5 برابر (670 مگاپاسکال) افزایش می یابد.

به غیر از مشخصات مکانیکی، مقاومت به خوردگی مونل K500 همانند نوع غیر قابل عملیات حرارتی پذیر آن (مونل 400) است. مقاومت به خوردگی عالی در تماس با آب دریا، اسید هیدروفلوئوریک و نمک های قلیایی، مقاومت به خوردگی در محلول اسید سولفوریک (با محدودیت های مشابه مونل 400) و مقاومت به خوردگی تنشی کلرایدی (chloride stress corrosion cracking)، از مشخصه های خوردگی این سوپرآلیاژ می باشد.

مونل K500 خواص مکانیکی مناسبی در گستره دمایی وسیع، از فوق سرد (کرایوژنیک) تا 480 درجه سلسیوس، از خود نشان می دهد و برای کاربرد در محیط های اسیدی اکسنده (مانند اسید نیتریک) به هیچ وجه توصیه نمی شود.

مونل 400 آلیاژ نیکل و مس است که مقاومت به خوردگی فواق العاده ای در آب دریا، نمک های طبیعی و نمک های بازی دارد. لذا به عنوان یکی از اصلی ترین گزینه ها در ساخت تجهیزاتی است که به طور مستقیم با آب دریا در تماس است.

تنها تعداد انگشت شماری از آلیاژها و سوپرآلیاژها در مقابل خوردگی ناشی از تماس با اسید هیدرو فلوئوریک و فلوئورین مقاومند که مونل 400 یکی از این آلیاژهاست.

این آلیاژ  مقاومت به خوردگی تنشی کلرایدی (Chloride Stress Corrosion Cracking) بسیار مناسبی دارد که ناشی از درصد بالای نیکل در ترکیب آن است.

از دیگر مزایای مونل 400 حفظ مقاومت مکانیکی این آلیاژ در گستره وسیع دمایی از فوق سرد (کرایوژنیک) تا 550 درجه سانتی گراد می باشد.

مونل 400 در تماس با اسید سولفوریک نیز مقاومت به خوردگی مناسبی از خود نشان می دهد. اما این مقاومت به خوردگی محدود به دما و غلظت اسید سولفوریک است. در دمای اتاق غلظت اسید از 80 درصد نباید تجاوز کند. در حالت جوش تماس این آلیاژ با محلول اسید سولفوریک با غلظت بیش از 15 درصد مجاز نیست. متالیار تامین کننده تیوب مونل 400 و لوله مونل 400 مورد نیاز صنایع نفت و گاز، ساحلی و فراساحلی و صنایع دریایی می باشد.